Naselje na lokalitetu Pojate Pojilo pripada periodu starijeg neolita, oko 6.000 godina pre nove ere, a očekuje se da predstojeća iskopavanja i istraživanja potvrde da se radi o ,,protostarčevačkoj” kulturi

Pre jedanaest godina otkriven je izuzetan grupni nalaz od preko trideset predmeta neolitske plastike na lokalitetu ,,Pojate Pojilo” u selu Belica. Kako kaže kustos Zavičajnog muzeja Sonja Perić, arheolog, u najvećem broju su zastupljene antropomorfne predstave, figurine ljudi i delova ljudskog tela, izrađene u kamenu, glini i kostima.

– Pre i nakon pronalaženja tog grupnog nalaza u jednoj jami na putu u selu, nakon ravnanja tog puta, pronalaženi su pojedinačno i slučajno predmeti na ovom lokalitetu i putem rekognosciranja terena, prikupljeno je više od šezdeset artefakata – rekla je arheolog Perić i dodala da je predmete na ovom lokalitetu pronalazio i meštanin sela Života Milanović.
Danas Muzej ima preko devedeset predmeta izuzetne lepote i značaja sa ovog lokaliteta. Naselje na ovom lokalitetu, kako kaže Perićeva, pripada periodu starijeg neolita, oko 6.000 godina pre nove ere, a očekuje se da predstojeća iskopavanja i istraživanja potvrde da se radi o „protostarčevačkoj” kulturi.

– Neki od predmeta, pre svega koštanih, imaju svoje svoje analogije sa protostarčevačkom kulturom na ,,Lepenskom viru”. Ovi drugi predmeti su jedinstveni, jer do sada na našoj teritoriji nismo pronašli – naglasila je Sonja Perić. – Nekadašnji radnik Zavičajnog muzeja dr Milorad Stojić, sada stručnjak Arheološkog instituta u Beogradu je i zaslužan za otkrivanje ovog nalaza, odnosno, njegovu prezentaciju.

Kako je istakla Perićeva, dr Stojić je uspostavio dobru saradnju sa Univerzitetom u Tibingenu i dr Raikom Krausom i Geološkim institutom iz Hakdelberga i dogovorena je saradnja Muzeja u Jagodini sa ovim institucijama na zajedničkom projektu „Belica”.

Prošlog leta su arheolozi iz Jagodine i nemački stručnjaci sa Dr Stojićem na čelu obišli ovaj lokalitet i izvršena su geomagnetna snimanja.
– Potvrđeno je postojanje naselja koje se prostire na više hektara, konstatovani su ostaci stambenih objekata i velikog kružnog rova širine oko šest metara i prečnika sedamdeset pet metara, unutar kog je i lociran ovaj grupni nalaz – kaže kustos Zavičajnog muzeja i naglašava da će se, zahvaljujući podršci grada i eminentnih nemačkih institucija nastaviti istraživanja na ovom lokalitetu u smislu rasvetljavanja priče o jednom od najstarijih neolitskih naselja na Balkanu i jednom od svetski značajnih nalaza kultne namene iz tog perioda.

– Ovi jedinstveni predmeti će široj javnosti, najpre, biti prezentovani u Zavičajnom muzeju, a krajem ove godine i početkom naredne će imati i svoju ,,svetsku premijeru” u muzeju Univerziteta u Tibingenu, koju će pratiti i luksuzna publikacija ovog nalaza – rekla je Perićeva.

S. Lubura
Foto: A. Dobrosavljević