Zavod i opština potpisali su ugovor o saradnji, čime je regulisana zaštita nepokretnih kulturnih dobara

Potpisivanje ugovora

Delegacija Zavoda za zaštitu spomenika kulture iz Kragujevca potpisali ugovor o poslovnoj saradnji u oblasti zaštite kulturnog nasleđa. Pored prirodnih lepota, kao što su vodopad „Veliki buk” u Lisinama, Prskalo i prašuma Vinatovača, ima i društveno-istorijske spomenike, a najveći i najlepši je manastir Manasija, čije su zidine i kule kompletno restaurirane, kao i crkva posvećena Ognjenoj Mariji u Milivskoj klisuri. Potpisivanjem ugovora stručnjaci će biti uključeni u buduće radove na ovim, ali i drugim kulturno i društveno-istorijskim spomenicima.

– Pošto imamo želju da se bavimo turizmom, moramo da znamo šta ćemo da ponudimo turistima. Pored prirodnih lepota i manastira u turističku ponudu svakako treba uvrstiti crkvu u Milivskoj klisuri, Belu crkvu u Beljajci i slične. Opština je raspoložena za svaku vrstu saradnje i logističke pomoći sa Zavodom za zaštitu spomenika kulture – izjavio je Dejan Nenadović, predsednik Opštine Despotovac.

Crkva u Milivskoj klisuri

Marko Grković, direktor Zavoda za zaštiru spomenika kulture, dodao je da je ugovorom saradnje regulisana zaštita nepokretnih kulturnih dobara na teritoriji opštine Despotovac.

– Neki spomenici kulture su već stavljeni pod zaštitu, a ako procenimo da još neki vrede, čak ne moraju da budu stavljeni pod zaštitu, već će moći da se upotrebe u turističke, kulturne i obrazovne svrhe. U svakom slučaju, ovo pokazuje spremnost Opštine da radi na zaštiti kulturnog nasleđa, a ne da, kao do sada, bude uključena po sili zakona – precizirao je Grković.

Najzanimljivije je istražiti okolinu pored crkve Ognjene Marije u Milivskoj klisuri. Temelji su pronađeni 1999. godine, a jedanaest godina kasnije na njima je podignut hram. Prema predanju, ovu crkvu je despot Stefan Lazarević podigao svojoj sestri Milevi. Međutim, još uvek nije utvrđeno da li temelji pored ovog hrama predstavljaju konak, što bi značilo da je na tom prostoru bio čitav manastirski konak ili se radi o nekom drugom manastiru. U literaturi se govori i o manastiru Crvena stena, pa postoje indicije da se možda radi i o njemu.

– Nedavno smo otkrili još jedno zanimljivo mesto koje je bilo zaraslo u korov. Reč je o vodopadu i stalagnitima iznad njega. Pored vododopada nekada su bile vodenica i valjaonica za valjanje sukna. Iznad vodopada nalazila se škrilja. Voda koja je prelazila preko nje pravila je i pravila stalagnite – rekao je Slobodan Stojanović, predsednik Crkveno-građevinskog odbora i pomoćnik predsednika Opštine.

Vodopad sa stalagnitima

On dodaje da bi, ukoliko bi Zavod za zaštitu spomenika kulture zaštitio ovaj prostor, tu bila zabranjena izgradnja, a taj deo Milive bio uključen u turističku ponudu. Ovome posebno ide u prilog i to što je opština 2004. godine Milivsku klisuru proglasila za opštinsko izletište. Sledeći korak bio bi izgradnja puteva i staza oko ovih objekata.

Opštinski funkcioneri i delegacija Zavoda za zaštitu spomenika kulture obišli su i dve vodenice. Jedna je nažalost ostala bez vode, dok je vodenica Jovana Radisavljevića iz Medveđe u odličnom stanju. Stručnjaci Zavoda preporučili su vlasniku najbolji način njene restauracije kako bi ona sačuvala originalan izgled.

Tekst i foto Z. Gligorijević