Naslovna // Društvo // Izuzetno retka monografija objavljena u Jagodini: “Romi u centralnom Pomoravlju”

Izuzetno retka monografija objavljena u Jagodini: “Romi u centralnom Pomoravlju”

Knjigu ,,Romi u centralnom Pomoravlju” zajednički objavili Ministarstvo kulture i informisanje Republike Srbije, Zavičajni muzej Jagodine i Udruženja Roma Srbije

U Jagodini se tokom ove jeseni pojavila jedna izuzetno retka knjiga pod naslovom ,,Romi centralnog Pomoravlja” čiji su izdavači Zavičajni muzej Jagodine i Ministarstvo kulture i informisanja Republike Srbije u saradnji sa Udruženjem Roma Srbije.

Osim što ruši brojne tabue vezane za ovaj stari narod, ova odlično napisana, ilustrovana i odštampana monografija izuzetna je još iz ponajmanje dva razloga: jedna je od veoma retkih knjiga koja obrađuje život Roma na jednom (relativno) manjem području i štampana je dvojezično – na srpskom i na romskom jeziku.

Autori ove izuetno zanimljive knjige su mr Miodrag Aleksić, etnolog Zavičajnog muzeja iz Jagodine i Bata Konovalov, diplomirani hemičar iz Jagodine, urednik Zoran Petrović, direktor Zavičajnog muzeja iz Jagodine, prevodilac na romski jezik Bata Konovalov, lektor Zoran Milić, dizajn korica delo je Đorđa Filipovića, a tehnička priprema za štampu ,,Siti pres” iz Jagodine.

Ova monografija nudi informacije o poreklu Roma, njihovoj istoriji, običajima, tradiciji i kulturi, ne samo u centralnom Pomoravlju već i šire.

Takođe se bavi stereotipima koji vladaju o Romima, kao i uspešnim romskim porodicama i pojedincima u regionu.

Knjiga je rađena i štampana u sklopu projekta Zavičajnog muzeja ,,Romi u srednjem Pomoravlju” pod pokroviteljstvom Ministarstva kulture Republike Srbije – piše u kratkom uvodniku na samom početku ove neobične knjige koja sadrži tačno sto strana, a ilustrovana je brojnim fotografijama iz života romske zajednice ovoga kraja od kojih su neke stare i po stotinak godina, a na drugima se mogu videti počivši maestralni violinisti Mija Seferović Slavuj, Živa Petrović i Vlada Lazarević, sa svojim orkestrima, vokalna solistkinja Milica Konovalov, bokserski šampioni Dragan Konovalov, Miodrag Omerović, počivši Dragan Vujičić i drugi, kao i aktuelno rukovodstvo Zajednice Roma Jagodine u društvu sa Draganom Markovićem Palmom, predsednikom Skupštine grada Jagodine, predsednikom ,,Jedinstvene Srbije” i narodnim poslanikom, Ratkom Stveanovićem, gradonačelnikom Jagodine i Džejom Ramadanovskim, poznatim estradnim umetnikom.

DRUŠTVO
Čini se da su se bar dve stranice mogle posvetiti radu Društva srpsko – romskog prijateljstva koje je devedesetih godina prošlog veka funkcionisalo i na području opštine i na području Okruga i bilo veoma aktivno – ali nije nikakva prepreka da se to obradi u nekoj od narednih knjiga vezanih za Rome u Jagodini koje će se, najverovatnije, pojavljivati tokom narednih godina.

Ima li čudesnijeg i mudrijeg naroda na zemlji koji opstaje uprkos svim zakonima prirode, civilizacije i istorije. Tolika plemena, narodi, države i imperije, tolike države sa silnim granicama, vojskama i riznicama, neosvojivim gradovima i bedemima, bogatstvima i riznicama – nestali su sa lica zemlje, a vetar istorije je razneo njihov pepeo. Romi su opstali – narod, ljudi bez države, granice, zvanične religije i jezika. Mudrost opstanka nije bila u simbolima – državi, veri i jeziku, već u nečemu mnogo sudbonosnijem i dragocenijem – U NEIZMERNOJ LJUBAVI I STRASTI ZA ŽIVOTOM – piše, pored ostalog, u autorskom tekstu pod naslovom ,,Romi na zemlji i nebu” mr Miodrag Aleksić, a potom nabraja zanimanja kojima su se Romi, prevashodno, bavili i razmatra još niz pitanja vezanih za ovu populaciju, a Bata Konovalov piše o Romima u Pomoravlju, pominje da su stigli u Evropu u 14. veku, navodi njihove glavne grupe, analizira jezik, muziku i običaje i posebno poglavlje posvećuje Đurđevdanu. Opisuje se i dolazak i život Roma u Jagodini i konstatuje da i danas postoje četiri grupe – Arlije (žive u Žanovoj ulici), Tamari (u Mokranjčevoj i okolnim ulicama), Ruski Cigani (u naselju „Tavrića obori”) i Rumunski cigani (u selu Strižilo) i sve je to potkrepljeno preciznim i jasnim podacima.

Posebno poglavlje posvećeno je „Romima – muzičarima u Jagodini” (mr Miodrag Aleksić), objavljen je i tekst legendarnog jagodinskog glumca Jovana Lazića Tuturića ,,Sećanje na Miju Slavuja”, spisak poginulih i umrlih jagodinskih Roma – vojnih obveznika u Prvom svetskom ratu iz rukopisa profesora Ninoslava Stanojlovića i pesma Živorada Đorđevića ,,Čergarska maštarija i epilog” objavljena u knjizi ,,Proleći počinak” 1976. godine kod ,,Matice srpske” u Novom Sadu.

Svakako da ova knjiga doprinosi izučavanju života Roma na ovim prostorima i nesumnjivo je da autori, izdavači i svi saradnici zaslužuju sve čestitke, a uskoro valja očekivati i zasebne monografije – ,,Romi – muzičari iz Jagodine” i ,,Romi – sportisti iz Jagodine”. Valja dodati da je ova knjiga odlično odštampana u tri stotine primeraka u štampariji ,,Siti pres” iz Jagodine.

B. Dž.

Copyright © 2012-2013 Novi Put. .