Dosadašnja istraživanja na lokalitetu ,,Jerinin grad” u selu Vojska dala izvanredne rezultate i zainteresovala najširu stručnu javnost

Značajna nalazišta: Smiljana Dodić

U jesen pre dve godine realizovana je prva, a upravo je završena i druga kampanja arheoloških istraživanja na lokalitetu ,,Jerinin grad” u selu Vojska u okviru projekta ,,Arheolško nasleđe Svilajnca”, koji finansira Ministarstvo kulture i informisanja Republike Srbije uz učešće Skupštine opštine Svilajnac, a stručni nosilac projekta je Zavičajni muzej iz Jagodine u saradnji sa Zavodom za zaštitu spomenika kulture iz Kragujevca.

Rukovodilac istraživačkog tima je Smiljana Dodić, viši kustos – arheolog Zavičajnog muzeja iz Jagodine, a tim čine još i Nevena Cvetković, kustos – paleontolog ZMJ i Miša Brajković, fotograf ZMJ, kao i predstavnici Zavoda za zaštitu spomenika kulture iz Kragujevca Marijana Bec, arhitekta – konzervator i Milovan Ristić, arhitektonski tehničar.

Ovaj ambiciozni projekat od prvog dana nesebično pomaže i Dragutin Stanojlović, meštanin sela Vojske ispred udruženja ,,Etno-turs” iz Vojske, a ne treba zaboraviti ni značajnu pomoć u radnoj snazi, prilikom izvođenja fizičkih radova, koju su obezbedeli Skupština opštine Svilajnac i KJP ,,Morava” iz Svilajnca.

– Lokalitet je od ranije poznat stručnoj javnosti kao višeslojno nalazište sa nalazima od starijeg gvozdenog doba pa do srednjeg veka. Nedozvoljenim iskopavanjima tragača za blagom oštećen je lokalitet, pa čak urušeni i vidljivi tragovi arhitekture od kojih su neki i potpuno stradali. Ponekad je nešto od tih nalaza stizalo i do Zavičajnog muzeja u Jagodini i sve to me je iritiralo i podstaklo da počnem sa istraživanjima na lokalitetu koji se nalazi na strateški izuzetno važnom mestu na ulazu u Bagrdanski tesnac. Utvrđenje koje je ovde postojalo štitilo je komunikaciju koja je išla Velikom Moravom. Zato smo sve i radili zajedno sa stručnjacima Zavoda za zaštitu spomenika kulture, kako bi se odmah organizovala i platforma zaštite – ističe Smiljana Dodić i nastavlja:

– Dosadašnja istraživanja su potvrdila postojanje utvrđenog naselja iz starijeg gvozdenog doba (osmi – šesti vek pre nove ere), postojanje fortifikacije iz četvrtog do šestog veka, i ranosrednjovekovno naselje (9 – 11. vek). Najznačanije otkriće ove kampanje je otkriće ranovizantijskog objekta (najverovatnije je da se radi o kući iz šestog veka). Od pokretnih nalaza ističe se keramika nastala u periodu od praistorije do srednjeg veka, kao i nalazi nakita, oruđa, novca – zaključuje Simljana Dodić.

Netaknuti vekovi: nalazište kod sela Vojske

Po njenim rečima projekat će biti nastavljen i u jesen ove godine pošto je Ministarstvo kulture odobrilo neophodna sredstva za nastavak istraživanja. Tako je obavljeno detaljno geodetsko snimanje terena što sa ovim istraživanjem vodi zaštiti, odnosno proglašenju kulturnog dobra i to je najbolji način zaštite jednog arheolškog nalazišta.

Valja dodati da je deo nađenih predmeta sa ovog nalazišta izlagan prošle godine u Zavičajnom muzeju u Jagodini u okviru već tradicionalne manifestacije ,,Noć muzeja”, dok će rezultati najnovijih istraživanja biti prezentirani ljubiteljima prošlosti u Svilajncu i selu Vojska preko izložbi i predavanja.

B. Dž.