Knjigu ,,Rusko carstvo i Srpska pravoslavna crkva 1557. – 1766.” predstavili profesor Ninoslav Stanojlović, Bisenija Ilić i autor

Rusko – srpski odnosi: sa promocije u Kulturnom centru u Jagodini

Upravo na Svetski dan knjige i autorskih prava koji se u svetu obeležava od 1995. godine – kada je taj datum osvojen na konferenciji UNESKA, Kulturni centar, Narodna biblioteka Jagodine i Društvo srpsko – ruskog prijateljstva,,Naisus” iz Niša organizovali su promociju knjige ,,Rusko carstvo i Srpska Pravoslavna Crkva 1557. – 1766.” autora mr Dejana Tanića, a ovaj događaj privukao je brojne posetioce tako da u foajeu Kulturnog centra u Jagodini nije bilo slobodnog mesta.

Sve prisutne pozdravila je Zorica Stojinović, novinarka i urednica programa u Kulturnom centru, prezentirala osnovne podatke knjizi i istakla da je autor ove knjige čovek kojim se Jagodina sa razlogom ponosi.

Bisenija Ilić, pisac i publicista iz Jagodine, govorila je kao predstavnik Društva srpsko – ruskog prijateljstva ,,Naisus” iz Niša koje je, inače, izdavač ove vredne knjige, prenela izvinjenje Dragiše Blagojevića, predsednika ovog Društva koji je zbg bolesti u porodici bio sprečen da dođe, podsetila da je knjiga sa velikim uspehom promovisana u Patrijaršiji SPC u Begradu kada su o njoj veoma afirmativno govorili Njegova svetost Patrijarh Srpski Irinej i akademik Dragoljub Živojinović, i naglasila da Društvo srpsko – ruskog prijateljstva ,,Naisus” u Nišu postoji pet godina i, pored ostalog, bavi se i izdavaštvom.

Oduševili: etno grupa ,,Svarožići”

Profesor istorije i publicista Ninoslav Stanojlović, po mnogima najbolji poznavalac istorije Jagodine od 18. veka do danas, konstatovao je da je ova knjiga pravi primer istoriografskog dela i da govori o vremenu od ponovne obnove Pećke Patrijaršije, koja je ponajviše realizovana zahvaljujući Mehmed Paši Sokoloviću koji je podigao i čuveni most na Drini koji je ovekovečio Ivo Andrić, dakle 1557. godine do ukidanja Pećke Patrijaršije 1766. što je i prirodan i logičan završetak ovog dela. On je dodao da je reč o proširenom magistarskom radu Dejana Tanića koji je on odbranio kod prof. dr Dragoljuba Živojinovića pre 14 godina i naveo da je pritom koristio bogatu literaturu i građu (i rusku i srpsku)..

– Ova knjiga svojim samim postojanjem, snagom argumenata i publikovanjem predstavlja važan prilog srpskoj istoriografiji – zaključio je Ninoslav Stanojlović, i pritom podsetio da se odnosi između Rusa i Srba prate od 1185. godine kada je nepoznati ruski kaluđer odveo Rastka Nemanjića (Svetog Savu) na Svetu Goru.

Bratski odnosi, ista vera, bliski jezici temelj su bliskih odnosa ova dva srodna naroda koja su se u početku najviše reflektovala preko duhovnika i umetnika, a kasnije i preko predstavnika drugih oblasti života. Još tada , se po rečima Stanojlovića, počelo govoriti o izgradnji ,,trećeg Rima” što se i dogodilo vaspostavljanjem ruske carevine a kod Srba se još tada formiralo duboko uverenje o Rusiji kao velikoj sili i izbavitelju što u manjoj ili većoj meri traje i do današnjih dana.

Profesor Stanojlović je podsetio da se Tanić oprobao i dokazao i kao vrstan prevodilac pošto je sa ruskog preveo delo o žitijama ruskih careva i naglasio da je mr Tanić autor još jedne izuzetne knjige o ruskom caru Ivanu Groznom, koji je, inače, imao i srpske krvi. Stanojlović je apostrofirao da su u knjizi prezentirani svi značajni događaji koji su obeležili pomenuti period i dodao da je autor knjige – osvedočeni erudita ispunio očekivanja svog mentora na polzu naroda.

Onda je Zorica Stojinović pročitala deo preporuke Patrijarha Srpskog Gospodina Irineja u kojoj se, pored ostalog, kaže:

– … Knjiga gospodina Dejana Tanića čini značajan prilog o srpskoj istoriografiji i crkvenoj istoriji. NJegovo umešno i znalačko pripovedanje vodi čitaoca kroz mnoge aspekte odnosa Srpske Pravoslavne Crkve i Ruske države, u vremenu od dva stoleća, od obnove Pećke patrijaršije u vreme patrijarha Makarija Sokolovića 1557. do nelegalnog ukidanja iste 1766. godine. To je veliki vremenski period kada je srpski narod bi pod vlašću inovernih osvajača i gospodara, a Ruska carevina dostizala svoju punu političku moć na svetskoj istorijskoj pozornici. Zahvaljujući postojanju Srpske Pravoslavne Crkve naš narod je sačuvao svoj identitet, svest o srednjevekovnoj veličini i zadržao nadu na najskorije oslobođenje …

IVAN GROZNI
Dejan Tanić je pojasnio da ruski car Ivan Grozni ima srpske krvi, a da je i geneološki povezan sa dinastijama Nemanjića, Dejanovića i Jakšića i dodao da u Rusiji postoje jaki kultovi srpskih svetitelja – Svetog Save, cara Lazara, Stefana Dečanskog …

Dejan Tanić objasnio je da nema ambicija da ovom knjigom završi priču na započetu temu već da je želeo samo da podstakne ili pokuša da podstakne i druge brojne kolege, da kao timovi stručnjaka, istražuju srpsko – ruske odnose i to u najširem smslu, od ranog srednjeg veka pa do 1918. godine, kada su prestale da postoje države Rusija i Srbija, a uspostavljene države Savez Socijalističkih Sovjetksih Republika i Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija. Po rečima mr Tanića rusko – srpski odnosi su kičma međunarodnih odnosa u Jugoistočnoj, Istočnoj, pa i Srednjoj Evro, dakle od Baltika do Sredozemlja i od Dunava do Urala i osnov su političkih, civilizacijskih i svih drugih veza na pomenutom prostoru.

Mr Tanić objasnio je da je knjiga već doživela promociju u Beogradu, a uskoro će i u Nišu, i biranim rečima izrazio zadovoljstvo da jedan od najboljih poznavalaca istorije čitavog područja Ninoslav Stanojlović ovako pohvalno govori o njegovoj knjizi, a onda se zahvalio i Društvu srpsko – ruskog prijateljstva iz Niša kao izdavaču, Biseniji Ilić kao inicijatoru da se knjiga objavi i Narodnoj bibliteci Jagodine i Kulturnom centru kao organizatorima ove odlično oranizovane večeri koju je svojim efektnim nastupom oplemenila etno – grupa ,,Svarožići”, a završena je pitanjima posetilaca koja su se, prevashdno, odnosila na aktuelnu situaciju u Ukrajini i njenu genezu.

B. Džaković
Foto: A. Dobrosavljević