Juče, uoči Sv. Nikole Episkop Šumadijski Gospodin Jovan je održao opšti parastos žrtvama komunističkog terora nakon oslobođenja u crkvi Pokrova Presvete Bogorodice na Strelištu u Jagodini. Spiskove  sa za sada oko 170 imena stradalih, sveštenicima je predao Momir Milanović, jedan od inicijatora Odbora za održavanje parastosa. Parastosu pored malog broja građana, prisustvovali i članovi Ravnogorskog pokreta Opštinskog odbora Jagodine

Uz sasluženje jagodinskih sveštenika, Episkop Šumadijski Gosppodin Jovan je održao prvi parastos streljanim i ubijenim lljudima u komunističkom teroru, čije je stradalništvo počelo nakon 12. septembra 1944. godine. Te i iduće, 1945. godine, stradalo je po nekim preliminarnim izvorima, preko 3 000 ljudi iz Jagodine i okoline. Nikada do sada njima nije održan parastos. Posle 70 godina, njihove duše mogu da se upokoje.

Momir Milanović je jedan od inicijatora Organizacionog odbora za održavanje parastosa. On je penzioner, a istorijom se bavi veoma dugo iz hobija.
– Do danas su parastosi obavljeni jedino u Boljevcu i još par mesta, a evo sada i u Jagodini. Smatra se da je u Jagodini postojalo oko desetak stratišta, od kojih je ovo na Strelištu najveće. Osim Strelišta, pominju se bagremar Mike Milanovića na Đurđevom brdu, lokacija između “Nove fabrike kablova” i auto puta, zatim takozvani “Moravski vrbaci” od Ribara do Praćine (Končareva). Postoje indicije da je jedno od stratišta bilo i padina između groblja i Elektrodistribucije. U Srbiji je utvrđeno 211 lokacija na kojima su ovi zločini počinjeni.

Gospodin Milanović je u rukama držao spisak sa 170 imena, do kojih je moglo da se dođe, a za koje je utvrđeno da su stradali u komunističkom teroru. Imena sa spiska su sveštenici pomenuli na parastosu.
– Ovo nisu konačni spiskovi. Manipuliše se podacima gde se nalaze pravi spiskovi svih stradalih, kojih sigurno ima. Negde postoje, a u našem arhivu u Jagodini izgleda da ne postoje. Profesionalni istoričari bi trebalo da to istraže i obelodane – kaže Milanović.

Na parastos je došlo tek nekolicina ljudi. Organizovano je došlo petnaestoro članova Ravnogoskog pokreta Opštinskog odbora u Jagodini. Oni su imali Ravnogorska obeležja, a na glavama vojničke kape JVUO. Ova organizacija, sastavljena od veoma mladih ljudi, daje svoj doprinos razotkrivanju ovakvih zločina. Imaju nameru i ida na svim stratištima postave spomen – ploče stradalima u komunističkom teroru.
– Bogu hvala, zahvaljujući Srpskoj Pravoslavnoj crkvi, zahvaljujući našem Preosvećenom Episkopu Vladiki Jovanu, koji je danas došao da održi parastos žrtvama komunističkog terora, posle sedamdeset godina duše ovih paćenika, prestaće da lutaju. Skupili smo se da odamo poštu stradalima, da učestvujemo molitvama za njihove duše u parastosu, da pokažemo da nisu uspeli da ubiju Ravnogorsku ideju i da postoje mlade generacije koje je nastavljaju – kaže dvadesetogodišnji Dušan Marković, predednik Ravnogorskog pokreta Opštinski odbor u Jagodini.

Spisak postradalih u rukama Episkopa Šumadijskog Gospodina Jovana.

Opširniji tekst o ovom događaju pročitajte u narednom broju našeg i Vašeg nedeljnika Novi put, iduće srede

Tekst i foto: S.Alempijević